Jakie wiertło pod gwintownik M6 wybrać? Poradnik doboru

Do standardowego gwintu M6 × 1 należy użyć wiertła o średnicy 5,0 mm. Tę wartość wyznacza wzór D = M – P, czyli 6 mm – 1 mm. Sprawdź, jak uwzględnić skok gwintu, materiał oraz technikę wiercenia, aby nie uszkodzić gwintownika.

Jakie wiertło pod gwint M6 wybrać?

Wiertło 5,0 mm jest standardowym wyborem do gwintu M6 o skoku 1 mm. Oznaczenie M6 określa nominalną średnicę gwintu, która wynosi 6 mm. Sam otwór musi być mniejszy, ponieważ gwintownik usuwa część materiału i formuje wewnętrzny profil zwoju.

Gwint M6 należy do metrycznego systemu gwintów. Ma trójkątny profil o kącie 60 stopni, a odległość między sąsiednimi zwojami, czyli skok gwintu, wynosi standardowo 1 mm. Takie parametry spotyka się w mechanice, elektronice, budownictwie i naprawach warsztatowych.

Dla gwintu M6 × 1 otwór pod gwintowanie powinien mieć średnicę 5,0 mm. Zbyt mała średnica zwiększa ryzyko złamania gwintownika, a zbyt duża osłabia zarys gwintu.

Jak obliczyć średnicę otworu pod gwintownik?

Dobór wiertła można sprawdzić bez korzystania z tabeli. Służy do tego wzór D = M – P, w którym D oznacza średnicę wiertła, M nominalną średnicę gwintu, a P jego skok.

Dla M6 × 1 obliczenie wygląda następująco: 6 mm – 1 mm = 5 mm. Wynik odpowiada standardowemu rozmiarowi wiertła dostępnemu w szeregu narzędzi według DIN 336.

Dlaczego nie można wybrać wiertła na oko? Otwór o średnicy 4,8 mm wymusi na gwintowniku usunięcie zbyt dużej ilości materiału. Opór gwałtownie wzrośnie, a narzędzie może się zakleszczyć. Z kolei otwór 5,2 mm pozostawi zbyt mało materiału na pełny, głęboki gwint.

Kiedy zastosować inną średnicę wiertła?

Wartość 5,0 mm dotyczy standardowego gwintu M6 × 1 wykonywanego metodą skrawania. Inny skok albo właściwości obrabianego materiału mogą wymagać niewielkiej korekty średnicy. Różnica rzędu 0,1 mm ma znaczenie przy małych otworach.

Gwint drobnozwojny M6 × 0,75

Gwint M6 może mieć także skok drobnozwojny 0,75 mm. Zgodnie ze wzorem otrzymujemy 6 mm – 0,75 mm = 5,25 mm. W praktyce stosuje się najczęściej wiertło 5,2 mm, zgodne z typowym szeregiem narzędzi i tabelami doboru.

Nie należy traktować oznaczenia M6 jako pełnej informacji. Zawsze sprawdź zapis po znaku mnożenia, ponieważ M6 × 1 i M6 × 0,75 wymagają różnych otworów.

Aluminium i miękkie metale

Aluminium jest miękkim metalem, który może odkształcać się podczas wiercenia i gwintowania. Jeśli wiertarka lub uchwyt powoduje rozbijanie otworu, można rozważyć wiertło 4,9 mm albo 4,95 mm. Mniejszy otwór pozwala uzyskać pełniejszy zarys zwoju, lecz trzeba kontrolować opór narzędzia.

W tabelach technicznych dla M6 podaje się dla aluminium średnicę około 4,7 mm, dla żeliwa, brązu i mosiądzu 4,8 mm, a dla stali 5,0 mm. Te wartości zależą od wymaganej wysokości gwintu, tolerancji oraz sposobu wykonania otworu. Przy pracy ręcznej bezpieczniej zacząć od wartości zalecanej przez producenta gwintownika.

Stal nierdzewna

Stal nierdzewna należy do materiałów trudnoskrawalnych. Standardowe wiertło 5,0 mm nadal pozostaje właściwym rozmiarem dla M6 × 1, ale narzędzie musi być ostre i odporne na temperaturę. Do takiej obróbki sprawdza się wiertło HSS-Co, czyli stal szybkotnąca z dodatkiem kobaltu.

Wierć na niskich obrotach, stosuj stały umiarkowany posuw i używaj chłodziwa. Przegrzanie zwiększa zużycie wiertła oraz gwintownika, a narastające tarcie utrudnia odprowadzanie wiórów.

Jak przygotować otwór pod gwintowanie?

Jakość gwintu zależy nie tylko od średnicy wiertła. Liczy się także osiowość, stan krawędzi otworu i usunięcie wiórów. Krzywo wykonany otwór ustawi gwintownik pod kątem, co może doprowadzić do nierównego zarysu albo pęknięcia narzędzia.

Przed rozpoczęciem pracy zaznacz środek punktakiem lub nawiertakiem. Detal unieruchom w imadle, a przy większej dokładności użyj wiertarki stołowej. Wiertło powinno wejść prostopadle do powierzchni i pracować bez nadmiernego nacisku.

Po wierceniu usuń zadziory. Krawędź można delikatnie sfazować większym wiertłem, na przykład 8–10 mm, obracanym ręcznie lub na bardzo małej prędkości. Faza ułatwia rozpoczęcie gwintowania i chroni pierwszy zwój.

Przed użyciem gwintownika oczyść otwór z wiórów. W otworze nieprzelotowym sprawdź jego głębokość, aby narzędzie nie doszło do dna przed wykonaniem pełnej długości gwintu.

Jak uniknąć złamania gwintownika?

Gwintownik powinien być ustawiony w jednej osi z otworem. Podczas ręcznego gwintowania wykonuj kilka obrotów w prawo, a następnie lekko cofnij narzędzie, aby złamać i odprowadzić wiór. W stali oraz stali nierdzewnej używaj oleju do gwintowania, który ogranicza tarcie i odbiera część ciepła.

W przypadku otworu przelotowego wióry mogą wypadać drugą stroną. Przy otworze nieprzelotowym potrzebny jest większy zapas głębokości oraz regularne cofanie gwintownika. Czy jeden błąd może zniszczyć detal? Tak, szczególnie gdy narzędzie zostanie przechylone albo pracuje bez smarowania.

• sprawdź oznaczenie gwintu i jego skok,
• zmierz średnicę wiertła przed rozpoczęciem pracy,
• ustaw narzędzie prostopadle do powierzchni,
• stosuj chłodziwo lub olej dopasowany do materiału,
• regularnie usuwaj wióry z rowków gwintownika.

Jakie średnice wierteł stosuje się przy innych gwintach?

Porównanie kilku popularnych gwintów pomaga szybko sprawdzić, jak skok wpływa na średnicę otworu. Podane wartości dotyczą typowych gwintów metrycznych wykonywanych przez skrawanie.

W razie braku dokładnego rozmiaru należy sięgnąć po najbliższe wiertło, ale nie zastępować go przypadkowym narzędziem. Przy połączeniach obciążonych mechanicznie średnicę otworu trzeba sprawdzić w tabeli producenta gwintownika lub normie dla danej klasy tolerancji.